จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเมื่อไหร่ดี ก่อนเปิดตัวแบรนด์สมุนไพรของตัวเอง

เจ้าของแบรนด์สมุนไพรมือใหม่หลายคนทุ่มเวลาส่วนใหญ่ไปกับการคิดสูตร เลือกบรรจุภัณฑ์ และวางแผนช่องทางขาย แต่เรื่องเครื่องหมายการค้า (ชื่อแบรนด์และโลโก้) มักถูกผลักไปทำทีหลังสุด ทั้งที่เป็นเรื่องที่ควรเริ่มตรวจสอบตั้งแต่ช่วงต้นของการวางแผน ก่อนที่จะสั่งพิมพ์บรรจุภัณฑ์จำนวนมากหรือเริ่มทำการตลาดภายใต้ชื่อนั้นไปแล้ว

1. เครื่องหมายการค้าคุ้มครองอะไรบ้าง

เครื่องหมายการค้าคุ้มครอง "ชื่อ โลโก้ หรือสัญลักษณ์" ที่ใช้แยกแยะสินค้าของแบรนด์หนึ่งจากแบรนด์อื่นในสายตาผู้บริโภค เป็นคนละเรื่องกับการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์กับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ที่คุ้มครองเรื่องความปลอดภัยและสรรพคุณของตัวผลิตภัณฑ์ แบรนด์หนึ่งจึงอาจต้องผ่านทั้งสองกระบวนการแยกกัน คนละหน่วยงาน คนละวัตถุประสงค์

2. ขั้นตอนคร่าวๆ ของการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าในไทย

กระบวนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าอยู่ภายใต้กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ โดยทั่วไปมีลำดับหลักๆ ดังนี้

• ตรวจสอบชื่อ/โลโก้ที่จะใช้ก่อนว่าไปพ้องหรือคล้ายกับเครื่องหมายที่จดทะเบียนไว้แล้วหรือไม่
• ยื่นคำขอจดทะเบียนพร้อมระบุประเภทสินค้าที่จะใช้เครื่องหมายนั้น
• เจ้าหน้าที่ตรวจสอบคำขอตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย
• ประกาศโฆษณาคำขอ เปิดช่วงเวลาให้บุคคลอื่นคัดค้านได้ตามที่กฎหมายกำหนด
• หากไม่มีการคัดค้าน หรือคัดค้านแล้วไม่เป็นผล จึงจะได้รับหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียน

แต่ละคำขอใช้เวลาไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของเครื่องหมาย ประเภทสินค้าที่ยื่น และว่ามีผู้คัดค้านหรือไม่ ควรสอบถามรายละเอียดและระยะเวลาที่แน่นอนกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาหรือผู้เชี่ยวชาญด้านนี้โดยตรง

3. ข้อผิดพลาดที่แบรนด์ใหม่มักเจอ

• เลือกชื่อที่ฟังดูดีแล้วรีบสั่งพิมพ์บรรจุภัณฑ์จำนวนมาก ก่อนตรวจสอบว่าชื่อนั้นมีคนจดทะเบียนไว้ก่อนแล้วหรือไม่
• เริ่มทำการตลาดและสร้างฐานลูกค้าภายใต้ชื่อแบรนด์ไปนานแล้ว ก่อนเริ่มกระบวนการจดทะเบียน ทำให้เสี่ยงต้องเปลี่ยนชื่อภายหลังหากพบว่าซ้ำกับเครื่องหมายที่มีอยู่
• เข้าใจผิดว่าจดทะเบียนนิติบุคคลหรือจดโดเมนเว็บไซต์แล้ว เท่ากับได้รับความคุ้มครองเครื่องหมายการค้าไปด้วย ทั้งที่เป็นคนละกระบวนการกัน

4. วางแผนคู่ขนานกับขั้นตอน OEM

ช่วงเวลาที่กำลังพัฒนาสูตรและออกแบบบรรจุภัณฑ์กับโรงงาน OEM เป็นจังหวะที่เหมาะจะเริ่มตรวจสอบชื่อแบรนด์และเริ่มกระบวนการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไปพร้อมกัน แทนที่จะรอให้สินค้าพร้อมวางขายก่อนแล้วค่อยเริ่ม เพราะทั้งสองกระบวนการใช้เวลาของตัวเองและไม่ได้ขึ้นอยู่กับกัน การเริ่มคู่ขนานช่วยลดความเสี่ยงที่จะต้องแก้ไขบรรจุภัณฑ์หรือสื่อการตลาดที่ทำไปแล้วภายหลัง

คำถามที่พบบ่อย

ต้องจดทะเบียนเครื่องหมายการค้าก่อนถึงจะเริ่มผลิตกับโรงงาน OEM ได้หรือไม่
ไม่จำเป็นต้องรอให้จดทะเบียนสำเร็จก่อน แต่ควรเริ่มตรวจสอบและยื่นคำขอไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ ควบคู่ไปกับการพัฒนาสินค้า เพื่อลดความเสี่ยงที่ต้องเปลี่ยนชื่อแบรนด์ภายหลัง

เครื่องหมายการค้ากับเลขทะเบียน อย. ของผลิตภัณฑ์ เป็นเรื่องเดียวกันหรือไม่
ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน เครื่องหมายการค้าคุ้มครองชื่อ/โลโก้แบรนด์ผ่านกรมทรัพย์สินทางปัญญา ส่วนเลขทะเบียน อย. เป็นการขึ้นทะเบียนตัวผลิตภัณฑ์กับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา แบรนด์ที่ขายจริงมักต้องผ่านทั้งสองกระบวนการแยกกัน

ควรถามใครเรื่องรายละเอียดขั้นตอนและระยะเวลาการจดทะเบียน
ควรสอบถามกับกรมทรัพย์สินทางปัญญาโดยตรง หรือผู้เชี่ยวชาญ/ที่ปรึกษาด้านทรัพย์สินทางปัญญา เนื่องจากรายละเอียดและระยะเวลาแตกต่างกันไปตามลักษณะคำขอแต่ละราย

ติดต่อทีมงาน

โทร 085-742-6940 หรือ 080-196-6586 · อีเมล thaiherbalstandard@gmail.com หรือ thaiherbal.ths@gmail.com · Facebook และ LINE ของ Thai Herbal Standard