ไทยเฮอร์เบิลสแตนดาร์ด
บริษัท ไทยเฮอร์เบิล สแตนดาร์ด จำกัด
BLOG·ภูมิปัญญาไทย·20 สิงหาคม 2569

ภูมิปัญญาสมุนไพรไทย: สิ่งที่คนไทยใช้ในชีวิตประจำวันมาหลายชั่วอายุคน

โดย Thai Herbal Standard

ภูมิปัญญาสมุนไพรไทย: สิ่งที่คนไทยใช้ในชีวิตประจำวันมาหลายชั่วอายุคน

สมุนไพรไทยอยู่ในชีวิตคนไทยมานานแค่ไหน?

ก่อนจะมีคำว่า "ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร" หรือ "Wellness" สมุนไพรไทยก็เป็นส่วนหนึ่งของบ้านคนไทยมาแล้วหลายชั่วอายุคน — เป็นตำรับที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น เป็นต้นไม้ที่ปลูกอยู่ในรั้วบ้าน หรือของที่หาซื้อได้จากตลาดใกล้บ้าน สิ่งเหล่านี้อยู่ในวิถีชีวิตประจำวันของคนไทยมานาน โดยไม่ได้ถูกมองว่าเป็นเรื่องพิเศษหรือแปลกใหม่

องค์ความรู้ที่ถูกส่งต่อ ไม่ใช่เทรนด์ที่มาแล้วไป

สิ่งที่ทำให้สมุนไพรไทยต่างจากกระแสสุขภาพที่มาแล้วก็ไป คือมันไม่ใช่ของใหม่ที่เพิ่งถูกคิดค้น แต่เป็นองค์ความรู้ที่ถูกใช้ซ้ำ ปรับปรุง และส่งต่อกันมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ยุคที่ยังไม่มีโรงงานหรือมาตรฐานอุตสาหกรรมใดๆ มากำกับ

สิ่งที่เปลี่ยนไปในยุคนี้ไม่ใช่ตัวสมุนไพรเอง แต่คือวิธีที่มันถูกผลิตและตรวจสอบ — จากที่เคยต้มกินเองในครัวเรือน วันนี้ผู้ผลิตที่จริงจังต้องผ่านกระบวนการขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ก่อนวางขาย ทั้งตัวสูตร ฉลาก และข้อความโฆษณาที่ใช้ได้จริงล้วนต้องผ่านการอนุมัติเป็นรายผลิตภัณฑ์

รูปแบบการใช้สมุนไพรไทยในชีวิตประจำวัน

สมุนไพรไทยหลายชนิดปรากฏอยู่ในชีวิตประจำวันของคนไทยในหลายรูปแบบ เช่น การชงน้ำสมุนไพรดื่มในบางมื้อ การใช้สมุนไพรเป็นส่วนประกอบของอาหารประจำวัน หรือการปลูกสมุนไพรไว้ในครัวเรือน นี่คือส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตที่สืบทอดกันมา ไม่ใช่สิ่งที่ถูกประดิษฐ์ขึ้นเพื่อการตลาดในยุคนี้

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นคือรูปแบบการเข้าถึง — จากที่เคยต้องเตรียมและต้มเองที่บ้าน วันนี้มีสมุนไพรไทยในรูปแบบที่ผลิตในระดับอุตสาหกรรม ผ่านการขึ้นทะเบียนและควบคุมคุณภาพ ทำให้คนที่ไม่มีเวลาเตรียมเองก็ยังเข้าถึงตำรับที่คุ้นเคยได้

สิ่งที่ควรมองหา เมื่อเลือกผลิตภัณฑ์สมุนไพรในยุคนี้

ตลาดสมุนไพรที่โตขึ้นก็มาพร้อมสินค้าเลียนแบบและแบรนด์ที่ไม่ได้มาตรฐานมากขึ้นเช่นกัน ก่อนเลือกผลิตภัณฑ์สมุนไพรสักชิ้น มีสิ่งที่ควรเช็คก่อนเสมอ:

  • มีเลขทะเบียน อย. บนฉลากหรือไม่ และตรวจสอบเลขนั้นได้จริงหรือไม่
  • ฉลากระบุผู้ผลิตชัดเจนหรือไม่ (ไม่ใช่แค่ชื่อแบรนด์ผู้จัดจำหน่าย)
  • โรงงานผู้ผลิตมีมาตรฐานกระบวนการผลิตรับรองหรือไม่ เช่น GMP
  • ข้อความโฆษณาตรงกับสรรพคุณที่ขึ้นทะเบียนไว้หรือไม่ — คำโฆษณาที่ฟังดูดีเกินจริงคือสัญญาณเตือนที่ควรระวัง ไม่ว่าจะเป็นสินค้าจากแบรนด์ไหนก็ตาม

จากภูมิปัญญา สู่มาตรฐานที่ตรวจสอบได้

นี่คือสิ่งที่เรายึดถือในฐานะโรงงานผลิตสมุนไพรไทย — องค์ความรู้ที่สืบทอดมาต้องถูกผลิตด้วยกระบวนการที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่แค่คำบอกเล่า เราอยากให้คนที่สนใจสมุนไพรไทยรู้จักไม่ใช่แค่ตัวสมุนไพร แต่รู้จักวิธีเลือกผลิตภัณฑ์อย่างมีความรับผิดชอบด้วย

คำถามที่พบบ่อย

สรรพคุณของสมุนไพรแต่ละชนิดเชื่อได้แค่ไหน?
ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์แต่ละตัว — สรรพคุณที่ใช้โฆษณาได้ต้องตรงกับที่ขึ้นทะเบียนไว้กับ อย. เท่านั้น หากพบข้อความโฆษณาที่ไม่ตรงกับที่ขึ้นทะเบียน ควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน

จะรู้ได้อย่างไรว่าผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ซื้อมาถูกต้องตามกฎหมาย?
ตรวจสอบเลขทะเบียน อย. บนฉลากผ่านเว็บไซต์ อย. ได้โดยตรง

สมุนไพรไทยใช้ทดแทนการพบแพทย์ได้หรือไม่?
ไม่ควรใช้ทดแทน หากมีอาการเจ็บป่วยควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเสมอ

ติดต่อทีมงาน

โทร 085-742-6940 หรือ 080-196-6586 · อีเมล thaiherbalstandard@gmail.com หรือ thaiherbal.ths@gmail.com · Facebook และ LINE ของ Thai Herbal Standard